Τη δυνατότητα διάγνωσης των προσεισμών και κατ’ επέκταση πρόβλεψης των κύριων σεισμών έχουν πλέον οι σεισμολόγοι, μέσω μιας καινοτόμας μεθόδου, πίσω από την οποία κρύβεται η επιστημονική ομάδα του Γεράσιμου Παπαδόπουλου, διευθυντή ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ενωσης που συνήλθε....
την περασμένη εβδομάδα στο Σαν Φρανσίσκο, ο κ. Παπαδόπουλος παρουσίασε για πρώτη φορά διεθνώς τον αλγόριθμο FORMA, τη μέθοδο αξιολόγησης μiας σεισμικής δραστηριότητας σε πραγματικό χρόνο και όχι εκ των υστέρων, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Η συγκεκριμένη μέθοδος -στο πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων- εφαρμόστηκε για πρώτη φορά δοκιμαστικά το περασμένο καλοκαίρι στην Πελοπόννησο, όπου μελετήθηκαν μικροί σεισμοί, διαπιστώθηκε πως ήταν προσεισμοί και προβλέφθηκε ότι θα ακολουθήσει μεγαλύτερος σεισμός. Κάτι που συνέβη ένα μήνα μετά, όταν η Μεσσηνία «ταρακουνήθηκε» από σεισμό εντάσεως 4,5 βαθμών της Κλίμακας Ρίχτερ.
«Οι προσεισμοί είναι μικρότεροι σεισμοί που προηγούνται των κύριων σεισμών στην ίδια περιοχή. Παρότι το φαινόμενο των προσεισμών είναι γνωστό από χρόνια, μόνο πρόσφατα διαφαίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης για την πρόγνωση. Στο συνέδριο δείξαμε πώς μπορεί να προβλεφθεί ένας σεισμός, παρουσιάζοντας ερευνητικά αποτελέσματα από πρόσφατους καταστροφικούς σεισμούς, για παράδειγμα της Λ’ Ακουίλα (Ιταλία, 6-4-2009) και του Τοχόκου (Ιαπωνία, 11-3-2011)», αναφέρει στον «ΤτΚ» ο κ. Παπαδόπουλος.
Μέχρι σήμερα, όπως εξηγεί ο γνωστός σεισμολόγος, έπειτα από κάθε σεισμική δραστηριότητα συνήθως οι επιστήμονες χρειάζονταν ένα χρονικό διάστημα μίας ή δύο ημερών για να καταλάβουν τη φύση και τις ιδιότητες του σεισμού. «Τώρα αυτό μπορεί να γίνει σε πραγματικό χρόνο, άμεσα, βάσει ενός αλγόριθμου που αποκαλείται FORMA, αρκεί να υπάρχει οργανωμένο σεισμογραφικό δίκτυο στην περιοχή που εκδηλώνεται ο σεισμός», λέει.
Οι ειδικοί, εφόσον γνωρίζουν ότι σε μια περιοχή επίκειται σεισμός, το αναφέρουν στον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), ο οποίος κρίνει εάν θα δημοσιοποιήσει την πληροφορία.
Η περίπτωση της Οιχαλίας
«Εφαρμόσαμε για πρώτη φορά τον FORMA τον Ιούλιο στην περιοχή Οιχαλία της Μεσσηνίας», αναφέρει στον «ΤτΚ» ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου. Συγκεκριμένα, η ομάδα του μελέτησε μια μικρή σεισμική δραστηριότητα που σημειώθηκε, εκτίμησε ότι είχε τα χαρακτηριστικά προσεισμών και ότι θα επακολουθούσε κύριος σεισμός. «Οντως, τον Αύγουστο σημειώθηκε σεισμός 4,5 βαθμών της Κλίμακας Ρίχτερ στην ίδια περιοχή», λέει ο κ. Παπαδόπουλος, και προσθέτει: «Πολύ πρόσφατα Ιταλοί συνάδελφοί μας ζήτησαν να εφαρμόσουμε τη μέθοδο σε περιοχή της χώρας τους, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη μικροσεισμική δράση, ενώ βρισκόμαστε σε συνεχείς επαφές με το Πανεπιστήμιο του Τόκιο και εξελίσσουμε την έρευνά μας».
Από την έρευνα της ομάδας του Αστεροσκοπείου προκύπτει ότι στην Ελλάδα, σε ποσοστό περίπου 60% των κύριων σεισμών με μέγεθος μεγαλύτερο του 5 στην κλίμακα Ρίχτερ, υπάρχουν προσεισμοί. Το 40% που απομένει, όπως λέει ο σεισμολόγος, «είναι σημαντικό και δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε, αλλά φαίνεται ότι το πραγματικό ποσοστό είναι ακόμη μικρότερο, γιατί τα προηγούμενα χρόνια η δυνατότητα καταγραφής των μικρών σεισμών δεν ήταν στο σημερινό επίπεδο που το εθνικό δίκτυο σεισμογράφων είναι πλέον πολύ πυκνό».
Οι ιδιότητες των προσεισμών
Οι προσεισμοί είναι μικρότεροι σεισμοί που προηγούνται των κύριων σεισμών στην ίδια περιοχή. Ανάμεσα στις ιδιότητες των προσεισμών είναι ότι εφόσον εμφανίζονται στην περιοχή που προετοιμάζεται κύριος σεισμός, δείχνουν αρκετά καλά το επίκεντρο του μελλοντικού κύριου σεισμού.
Η δεύτερη ιδιότητά τους αναφέρεται στο χρόνο, δεδομένου ότι οι προσεισμοί εκδηλώνονται συνήθως μερικές ημέρες ή λίγες εβδομάδες πριν από τον κύριο σεισμό. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι οι προσεισμοί γίνονται ολοένα και περισσότεροι, καθώς πλησιάζουμε στο χρόνο εκδήλωσης του κύριου σεισμού. Υπάρχει, δηλαδή, μια επιταχυνόμενη εξέλιξη της σεισμικής δράσης, ενώ τα μεγέθη των προσεισμών είναι γενικά μεγαλύτερα από τα μεγέθη των συνηθισμένων σεισμών στην ίδια περιοχή.
Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το σεισμό της Λ’ Ακουίλα, ο σεισμολόγος εξηγεί ότι η προσεισμική δράση ξεκίνησε περίπου τρεις μήνες πριν από το μεγάλο σεισμό, αλλά εντάθηκε το τελευταίο δεκαήμερο. Επιπλέον, στο Τοχόκου, οι προσεισμοί εμφανίστηκαν μόλις δύο ημέρες πριν από την καταστροφική δόνηση.
Το σεισμογραφικό δίκτυο της Ελλάδας
Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, η Ελλάδα ανήκει στις χώρες, μαζί με την Ιταλία, την Καλιφόρνια και τη Νέα Ζηλανδία, οι οποίες διαθέτουν ανεπτυγμένο σεισμογραφικό δίκτυο και προηγμένη τεχνολογία πρόγνωσης και καταγραφής των σεισμών.
Από το 2006 που το Εθνικό Αστεροσκοπείο δέχτηκε μια οικονομική ενίσχυση, όλα τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια -συνολικά 140 σεισμογραφικοί σταθμοί- συντονίζονται μέσω του Αστεροσκοπείου. Πριν από το 2006, σεισμογράφοι υπήρχαν κυρίως στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα.
Ωστόσο, παρά το επαρκή εξοπλισμό στη χώρα μας, υπάρχει η ανάγκη ενίσχυσης του επιστημονικού προσωπικού. Οπως λέει ο σεισμολόγος: «Χρειαζόμαστε επιστήμονες. Ηδη από την περυσινή χρονιά έχουμε χάσει 10 άτομα προσωπικό από ολόκληρο το ερευνητικό κέντρο, ενώ η κυβέρνηση μας ζητά να μειώσουμε τον αριθμό των ινστιτούτων. Δεν μας παίρνει να μειωθεί ο αριθμός των εργαζομένων, γιατί πρέπει να κρατήσουμε την 24ωρη βάρδια».
ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕ… ΡΙΧΤΕΡ
140 σεισμογράφοι υπάρχουν στην Ελλάδα.
15 ερευνητές εργάζονται στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
10 σεισμολόγοι του Εθνικού Αστεροσκοπείου παρακολουθούν επί 24ώρου βάσεως τη σεισμική δραστηριότητα.
60% των κύριων σεισμών στην Ελλάδα έχει προσεισμούς.
ΜΑΡΙΑ – ΝΙΚΗ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ Από: e-typos.com
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου