Φυγή κεφαλαίων από τον ευρωπαϊκό Νότο - Τα funds προτιμούν Ασία και Μέση Ανατολή

Τα ευρωπαϊκά επενδυτικά κεφάλαιατης αγοράς διαθεσίμων εγκαταλείπουν την ευρωπαϊκή περιφέρεια και στρέφονται σε άλλες γεωγραφικές ζώνες, όπως η Ασία και η Μέση Ανατολή, εξαιτίας κυρίως των υποβαθμίσεων που έχουν υποστεί οι ευρωπαϊκές τράπεζες και της ανησυχίας για την κρίση χρέους. Συνολικά, ευρωπαϊκά κεφάλαια ύψους περίπου 100 δισ. ευρώ έχουν μετακινηθεί γεωγραφικά αν και όχι όλα εκτός Ευρώπης.

Εντονη κινητικότητα

Σύμφωνα με σχετική έκθεση της Fitch, μέσα στα τελευταία δύο χρόνια τα ευρωπαϊκά επενδυτικά κεφάλαια της αγοράς διαθεσίμων έχουν μεταφέρει σχεδόν το 1/5 των τοποθετήσεών τους από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την περιφέρεια της Ευρωζώνης στον ευρωπαϊκό πυρήνα, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, αλλά και τις σκανδιναβικές χώρες. Σε μικρότερο βαθμό στρέφονται, επίσης, στην Ασία και τη Μέση Ανατολή. Ειδικότερα, τον Σεπτέμβριο βρίσκονταν τοποθετημένα στη Μέση Ανατολή μόλις το 12% των κεφαλαίων της αγοράς διαθεσίμων που βαθμολογεί η Fitch και το 25% στην Ασία. Σύμφωνα, πάντα, με τη Fitch, αυξάνεται ταχύτατα η έκθεση στην ευρύτερη περιοχή Ασίας - Ειρηνικού με τον μέσον όρο ρυθμού αύξησης την τελευταία διετία στο 7%. Την έκθεσή τους στην Ευρωζώνη αυξάνουν, αντιθέτως, τους τελευταίους μήνες τα αμερικανικά κεφάλαια της αγοράς διαθεσίμων, από τα οποία οι ευρωπαϊκές τράπεζες αντλούσαν μέχρι προσφάτως χρηματοδότηση σε δολάρια. Η έκθεσή τους, πάντως, παραμένει περίπου στο 11% του συνόλου του χαρτοφυλακίου τους, έχοντας σημειώσει ραγδαία συρρίκνωση από το τουλάχιστον 30% στο οποίο ανερχόταν στον Μάιο του περασμένου έτους.

Η ασφάλεια του πυρήνα

Παρά τις μαζικές εκροές, τα ευρωπαϊκά κεφάλαια της αγοράς διαθεσίμων διατηρούν σήμερα κατά μέσον όρο τα 3/4 των τοποθετήσεών τους στην Ευρώπη, αλλά βρίσκονται στον πυρήνα της Ευρωζώνης. Αυτό αντανακλά την ανησυχία για την κρίση χρέους, όπως, άλλωστε, και το γεγονός ότι εκείνα που βαθμολογούνται από τη Fitch έχουν κυριολεκτικά μηδενίσει την έκθεσή τους σε Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία μέσα στην τελευταία διετία. Οι εκροές από την Ελλάδα και στη συνέχεια από την Ιρλανδία και την Πορτογαλία έχουν αρχίσει εδώ και χρόνια, αλλά μέσα στο τελευταίο έτος όσα κεφάλαια διαθεσίμων έχουν βαθμολογηθεί από τη Fitch έχουν απομακρύνει τις τοποθετήσεις τους και από Ισπανία και Ιταλία.
Στο εσωτερικό της Ευρωζώνης, τα κεφάλαια της αγοράς διαθεσίμων προτιμούν όλο και περισσότερο τις τοποθετήσεις σε κρατικές αλλά και υπερ-κρατικές οντότητες, όπως η γερμανική τράπεζα KfW, και όχι σε εμπορικές τράπεζες. Εχουν, άλλωστε, περιορίσει τις τοποθετήσεις τους σε ορισμένες τράπεζες της Βρετανίας και των ΗΠΑ μετά τις υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας ορισμένων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

Ο ρόλος της ΕΚΤ

Παραδοσιακά τα κεφάλαια της αγοράς διαθεσίμων αποτελούν σημαντικούς βραχυπρόθεσμους επενδυτές για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Εχουν, όμως, μεσολαβήσει οι νέες ρυθμίσεις που ασκούν πιέσεις στις τράπεζες να αποεπενδύσουν ορισμένα τμήματά τους, ενώ καθοριστικός παράγων έχει σταθεί η πολιτική που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εν τω μέσω της χρηματοπιστωτικής κρίσης διοχετεύοντας στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα ρευστότητα ύψους σχεδόν ενός τρισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα ήταν να περιορισθούν σημαντικά οι βραχυπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών τραπεζών.