Από το Κέμπριτζ στην προεδρία του ΑΠΘ

Της Φωτεινής Στεφανοπούλου      

Αναλαμβάνει τη διοίκηση του μεγαλύτερου πανεπιστημίου της Ελλάδας σε μια δύσκολη στιγμή για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αλλά και για όλη τη χώρα. Ο διεθνούς φήμης αυστραλός καθηγητής Ελληνικών Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ θα κρατά από τον ερχόμενο Ιανουάριο το τιμόνι του Αριστοτελείου ως νεοεκλεγμένος πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του ιδρύματος
Σπουδαστής του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ακόμη, άρχισε τις επισκέψεις του στην Ελλάδα ως τουρίστας και, όπως λέει, από τότε ήθελε μόνο να επιστρέφει. Γι’ αυτό στην εξέλιξη της ακαδημαϊκής του καριέρας ανέπτυξε σχέσεις με την ελληνική πανεπιστημιακή κοινότητα και οι επισκέψεις του στη χώρα έγιναν πολύ συχνές. «Πολλά χρόνια πριν με προσκάλεσαν να δώσω μία διάλεξη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο κι αυτή ήταν η αρχή μιας σχέσης που ήταν πολύ σημαντική στην ακαδημαϊκή μου ζωή. Πλέον έρχομαι στην Ελλάδα, συνήθως για διαλέξεις ή ακαδημαϊκές συναντήσεις, τρεις ή τέσσερις φορές τον χρόνο κι έχω πολύ στενούς φίλους εδώ. Ημουν επίσης αρκετά τυχερός ώστε να έχω θαυμάσιους έλληνες φοιτητές στο Κέμπριτζ, οι οποίοι σήμερα κατέχουν ακαδημαϊκές θέσεις στα Ιωάννινα, στην Αθήνα και στη Θράκη, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο».
Οι  σχέσεις που διαμόρφωσε ήταν αυτές που τον οδήγησαν στο να απαντήσει θετικά, χωρίς πολλή σκέψη, στην πρόταση του ΑΠΘ για υποψηφιότητα ως εξωτερικό μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης. «Δέχθηκα γιατί είμαι πολύ δεμένος με το ΑΠΘ, γιατί είμαι στενοχωρημένος με όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα, μια χώρα που αγαπάω και θα ήθελα να έχω κάποια συνεισφορά στις δύσκολες αυτές συνθήκες».

ΜΑΘΗΤΗΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. Παρότι εξελέγη στην καίρια θέση του προέδρου, παραδέχεται ότι έχει ακόμη πολλά να μάθει για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. «Είναι ξεκάθαρο ότι το σύστημα παράγει πραγματικά εξαιρετικούς φοιτητές, όμως είναι επίσης ξεκάθαρο ότι ο αριθμός των φοιτητών, στους οποίους το σύστημα πρέπει να αντεπεξέλθει, πνίγει τις δυνατότητες για δημιουργική και κοινωνικά αποτελεσματική εκπαίδευση. Αυτή είναι μία από τις προκλήσεις με την οποία βρισκόμαστε αντιμέτωποι». Οσο για το πώς ένας «ταγμένος» εκπαιδευτικός μπορεί να διαχειριστεί τα διοικητικά και οικονομικά προβλήματα ενός ακαδημαϊκού ινστιτούτου, η απάντησή του είναι ενδεικτική της φιλοσοφίας του. «Μία πτυχή της απάντησης, αλλά σημαντική, είναι ότι τα ακαδημαϊκά ιδρύματα πρέπει να διαχειρίζονται σε σωστές διοικητικές και οικονομικές βάσεις, αλλά πρέπει επίσης να παραμένουν ακαδημαϊκά. Και όσοι ενδιαφέρονται για τον ακαδημαϊκό και τον πνευματικό ρόλο των πανεπιστημίων δεν πρέπει να φυγοπονούν εξαιτίας των οικονομικών. Αλλιώς θα μετατραπούν σε οικονομικές οντότητες και όχι σε σοβαρά εκπαιδευτικά ιδρύματα», τονίζει.
Προς το παρόν και μέχρι τα Χριστούγεννα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, όπου, όπως λέει χαριτολογώντας, έμαθε πολλά για τους τυφώνες. Από τον Ιανουάριο, οπότε θα αναλάβει τη νέα διοικητική του θέση, θα επιστρέψει στο Κέμπριτζ και θα έρχεται στη Θεσσαλονίκη όσο συχνά χρειάζεται, ώστε να επιτελέσει τα καθήκοντά του όσο καλύτερα μπορεί. «Αυτό που ελπίζω να καταφέρω, σε συνεργασία με τους συναδέλφους μου στο Συμβούλιο και με όλα τα μέλη των τομέων του πανεπιστημίου, είναι να εφαρμόσουμε τους νέους νόμους με τέτοιον τρόπο ώστε να διατηρηθεί η διεθνής φήμη του ΑΠΘ ως προς την αριστεία στην εκπαίδευση και στην έρευνα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σε περιόδους οικονομικής κρίσης είναι τα πανεπιστήμια να κάνουν τις εύκολες περικοπές πρώτα και να χαθούν κέντρα πραγματικής αριστείας. Ηταν ένα κέντρο αριστείας στη Σχολή της Φιλολογίας που με έφερε για πρώτη φορά εδώ και θα κάνω το καλύτερο δυνατόν για να διατηρήσω αυτή την αριστεία σε όλο το πανεπιστήμιο, έστω και με τις δύσκολες οικονομικές αποφάσεις που θα πρέπει να ληφθούν».
Στον λιγοστό ελεύθερο χρόνο που διαθέτει ανάμεσα στη διδασκαλία και τη συγγραφή βιβλίων και επιστημονικών άρθρων, ταξιδεύει («υπερβολικά, αν ακούσετε τα παιδιά μου», όπως λέει), βλέπει ταινίες, τρέχει καθημερινά και διαβάζει βιβλία «συνήθως για την… Ελλάδα». Οσο για το ποιον αρχαίο Ελληνα θαυμάζει περισσότερο; «Δύσκολη ερώτηση, αλλά αν με ρωτήσεις πού βρίσκω συνεχώς νέα πράγματα που με εκπλήσσουν και μου διδάσκουν κάτι, τότε φοβάμαι πως η απάντηση είναι πολύ κοινότοπη: στον Ομηρο και στον Πλάτωνα».
Οι επιστημονικές  περγαμηνές του Ρίτσαρντ Χάντερ είναι αδιαμφισβήτητες. Είναι ένας από τους μόλις 37 καθηγητές που κατέχουν τον τιμητικό τίτλο του regius professor της έδρας των Ελληνικών του Κέμπριτζ από καταβολής του, το 1540. Ωστόσο, γνωρίζει πολύ καλά ότι η νέα του θέση, την οποία ανέλαβε από αγάπη για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της δεν είναι… αναπαυτική. Οπως γνωρίζει ότι δεν είναι καθόλου εύκολο να επιτύχει τον στόχο του, που δεν είναι άλλος από το να μη θυσιαστεί ο ακαδημαϊκός χαρακτήρας και η επιστημονική αριστεία του πανεπιστημίου στον βωμό των οικονομικών περικοπών.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΟ ΣΙΔΝΕΪ. Επέλεξε σπουδές και ακαδημαϊκή καριέρα στην ελληνική γλώσσα και στην ελληνική φιλολογία από τύχη, αφού δεν είχε κανένα οικογενειακό υπόβαθρο. «Πήγα σε ένα σχολείο που δεν είχε διδάξει ελληνικά για 50 χρόνια. Ωστόσο, ίσως και γιατί φαινόμουν ασυνήθιστα καλός στα λατινικά που όλοι έπρεπε να διδαχθούμε, γεννήθηκε η ιδέα ότι έπρεπε να σπουδάσω ελληνικά. Βρήκα έναν καθηγητή πρόθυμο και σύντομα έγινε ξεκάθαρο ότι τα ελληνικά ήταν το “αντικείμενό” μου. Ο θαυμάσιος ελληνικός πληθυσμός στο Σίδνεϊ και στη Μελβούρνη ήταν επίσης μία έμπνευση», λέει στα «ΝΕΑ».
Στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ αρχικά σπούδασε Ανθρωπολογία και Νομικά, καθώς επίσης Ελληνικά και Λατινικά, ωστόσο στην πορεία τον κέρδισε η «πραγματική του αγάπη». Η τύχη ήταν αυτή που πάλι τον οδήγησε στην καριέρα του πανεπιστημιακού δασκάλου, αφού αμέσως μόλις ολοκλήρωσε το διδακτορικό του δίδαξε για ένα εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και λίγο μετά εξελέγη σε θέση καθηγητή στο Κέμπριτζ και το 1987 σε μόνιμη θέση στο ίδιο πανεπιστήμιο.
Αλλωστε, όπως παραδέχεται, όταν μετακόμισε στο Κέμπριτζ δεν ήξερε τι ακριβώς ήθελε να κάνει, αλλά το ανακάλυψε σύντομα. «Οι φοιτητές αποτελούν την ψυχή κάθε πανεπιστημίου και η καθημερινή επαφή μαζί τους και ο ενθουσιασμός τους για μάθηση είναι μία συναρπαστική εμπειρία», τονίζει. Και η εμπειρία φαίνεται πως άξιζε τόσο τον κόπο, που τον κρατά μέχρι και σήμερα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα του. «Στην αρχή, για να είμαι ειλικρινής, δεν μου πέρασε από το μυαλό ότι δεν θα επιστρέψω στην Αυστραλία, παρά μόνο για σύντομες επισκέψεις. Ομως πρέπει να πηγαίνεις εκεί όπου σε ωθεί η ζωή…».

http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4768484