Η μεγαλύτερη απεργία στον κόσμο

Του Ηλία Καραβόλια.

Άραγε τώρα που τελείωσε το στημένο δράμα με το αμερικανικό χρέος, ποιό οριακό γεγονός θα συναρπάζει τις αγορές και θα ανεβάσει στο τρενάκι του τρόμου κράτη, επιχειρήσεις, επενδυτές; Η ελληνική υπόθεση είναι πλέον μια σταθεροποιημένη οριακή κατάσταση: είτε με την απειλή των εκλογών( απο την ελληνική κυβέρνηση) ,είτε με την απειλή της μή παροχής της δόσης( απο την Τρόικα) θα ξαναδούμε το ίδιο έργο. Μια μεσοβέζικη λύση με συνδυασμούς απο λιγότερο επαχθή αυτή την φορά μέτρα(light μνημόνιο δηλαδή), μερική μετακύληση θέσεων στα ελληνικά ομόλογα που διατηρούν οι κεντρικές ευρωπαικές τράπεζες και φυσικά ένα νέο δάνειο! Το πόσα λεφτά θα μας δώσουν και για πόσα χρόνια, το αν είναι 2 δις το δημ/κό κενό και 4 δις το χρηματοδοτικό για το 2014, και αν μέχρι το…2020 χρειαζόμαστε 50,60 ή 70 δις, ελάχιστα πλέον ενδιαφέρει τους πολίτες. Οι οποίοι φυσικά και αγνοούν τί σημαίνουν αυτά, και γνωρίζουν καλά το δικό τους ”κενό”: τα δικά τους χρέη ( σε εφορίες, τράεζες, ταμεία)

Αυτό που όλο και περισσότεροι πολίτες άρχισαν να κατανοούν, όχι μόνο στην Ελλάδα, είναι το προφανές: απεργεί εδώ και τέσσερα χρόνια το Χρήμα! Και απεργεί μάλλον με επιτυχία! Και φοβάμαι ότι θα είναι μακροχρόνια η επιμονή του να απέχει απο την σφαίρα της Οικονομίας. Γράφω απλά και παραστατικά ,αυτό που κάποιοι δεν θέλουν να ακούν διότι τους θυμίζει …Κeynes και Marx. Είμαστε σε παγίδα ρευστότητας(liquidity trap) , λόγω κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου και πτώσης του οριακού ποσοστού κέρδους. Και όποιος θέλει να αγνοεί την πραγματικότητα, λυπάμαι αλλά αυτή θα τον προσπεράσει για πολλά χρόνια.

Δεν υιοθετώ, παρά την κάθετη αντίθεση μου με βασικές αρχές του νεοφιλελευθερισμού, την πολεμική ενάντια στην συγκεκριμένη ιδεολογία, που αδίκως ασκεί συνεχώς μια διεθνής αριστερή ακαδημαική και πολιτική ιντελιγκέντσια. Και δεν την υιοθετώ, διότι ο κρατικός ηδονισμός στις ΗΠΑ, απο το 2008 και μετά, καθώς και η έντονη εξάπλωση του ισχυρού κρατικού καπιταλισμού(BRICs),οριοθετούν δυσδιάκριτες ιδεολογικές διαφορές στις ερμηνείς της τρέχουσας κρίσης. Κρίση που δεν είναι μόνο ελληνική, δεν είναι καν νοτιευρωπαική και φυσικά δεν είναι μόνο κρίση χρέους ή τραπεζική: είναι πρώτα και πάνω απ όλα οικονομική κρίση΄.Με ότι αυτό συνεπάγεται για τις ιδεολογικές ερμηνείες και τις θεωρητικές αναλύσεις που βολεύει τον καθένα απο εμάς να προσαρμόζει στην δική του οπτική.

Έχουμε μια κάθετη πτώση του διαθέσιμου εισοδήματος στον ελλειμματικό Νότο της Ευρωζώνης και μια στασιμότητα στις αμοιβές και στην αγοραστική δύναμη του ευρωπαικού Βορρά. Ζούμε μια ανησυχητική κατάσταση κάθε χρόνο με τις οριακές συμφωνίες  Δημοκρατικών/Ρεμπουμπλικάνων στις ΗΠΑ, για το πάτημα του εκτυπωτή δολαρίων και το σήκωμα στο ταβάνι του μεγαλύτερου χρέους στην ανθρωπότητα. Ταυτόχρονα ψυχανεμιζόμαστε ότι ο γίγαντας που λεγότανε Κίνα έχει αρχίσει να μην ζητάει με αδηφάγο τρόπο αυτά που ζητούσε πριν λίγα χρόνια(ούτε φυσικά να καταναλώνει εγχωρίως την τεράστια υπερπαραγωγή προιόντων του)

Ζούμε επίσης σε μια εποχή όπου η γενική διευθύντρια (Μέρκελ) της εταιρείας Ευρωζώνης προκαθόρισε προ μηνών ότι η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου ”βολεύει” πολλούς στο να βρίσκεται απο 1,30 -1,40.Οπότε αυτόματα οριοθέτησε την φύση του νομισματικού και εμπορικού πολέμου , που περιστρέφεται πλέον γύρω απο τον άξονα των συμφωνιών ΗΠΑ- ΕΕ και γύρω απο τις ισορροπίες σε ενεργειακά και επενδυτικά γεωπολιτικά σχέδια των ισχυρών κρατικών καπιταλισμών( BRICs).

Όλα τα παραπάνω είναι γνωστά και χιλιοειπωμένα απο πολλούς και πριν απο καιρό. Δεν ενδιαφέρουν τον πολίτη με μέσο εισόδημα. Δεν ενδιαφέρουν τον άνεργο ή τον απολυμένο ή τον υποψήφιο προς αποχώρηση δημόσιο υπάλληλο. Και σίγουρα δεν ενδιαφέρουν τον κατεστραμμένο απο υπερχρέωση έμπορο, βιοτέχνη, μαγαζάτορα. Ενδιαφέρουν όμως αυτούς που προσπαθούν να περισώσουν το όποιο κομπόδεμα τους: πχ, κάποιον με  50 ή 100 χιλιάδες ευρώ, λεφτά που θα μπορούσαν να επενδυθούν για απόδοση σε μια εμπορική ή αγροτική επένδυση, και να απασχολησουν πχ 10 ανθρώπους ( αφού υπάρχει και ο φόβος ότι ίσως να κουρευτούν κάποτε στην τράπεζα) Και φυσικά, τα διεθνή και εθνικά μακροοικονομικά δρώμενα ,αφορούν πολύ περισσότερο αυτούς που έχουν κάποια εκατομμύρια σε καταθέσεις και επενδύσεις χρεογράφων, και φυσικά δεν τολμούν να τα ρίξουν στην παραγωγή. Φορολογία, γραφειοκρατία, κλειστές αγορές απο μικρές συντεχνίες και μεγάλες ελίτ, είναι επίσης οι γνωστοί και μή εξαιρεταίοι παράγοντες αποτροπής επενδύσεων. Αλλά ο βασικός, ο κύριος παράγοντας μή προσέλκυσης επενδύσεων ,ειδικά για την πτωχευμένη πατρίδα μας,βρίσκεται πέρα και έξω απο τις δυνάμεις τις οποιασδήποτε κυβέρνησης.

Η χώρα αυτή δεν ήταν ποτέ χώρα ξένων επενδυτών. Ούτε θα γινει. Το ελληνικό οικόπεδο, ιδιωτικό και κρατικό, έχει δοθεί πλέον με ψιλή κυριότητα στο χρεωμένο Δημόσιο(που χρωστά στους δανειστές) και απλά οι Έλληνες έχουμε την επικαρπία(πανάκριβη και μή συμφέρουσα) Εκτός, λίγων οικογενειών που καρπώθηκαν μέρος του οικοπέδου παλιότερα, έναντι χαμηλού αντιτίμου.Ε, αυτό το φαινόμενο το γνωρίζει πολύ καλά τόσο το ξένο Χρήμα αλλά ειδικά το ισχυρό ελληνικό Χρήμα(εφοπλιστές πχ)!

Πολλοί αρέσκονται να μιλάνε για…γερμανικό πλεόν οικόπεδο, που μάχονται να αποκτήσουν αμερικάνοι και ρώσοι(λόγω ….πετρελαίων και φυσικού αερίου στις θάλασσες μας). Προσωπικά, παρατηρώ ότι και αυτοί έξυπνα και μεθοδικά, ως ισχυρά πορτοφόλια χρήματος, απλά…απεργούν! Και όταν απεργεί το Ρευστό, η μηχανή της οικονομίας δεν γυρνάει. Οι άνθρωποι δεν απασχολούνται σε μεγάλο βαθμό και σε μεγάλο αριθμό ,οπότε η κατανάλωση πέφτει, μετά ακολουθεί ο γνωστός φάυλος κύκλος με μειωμένη παραγωγή και επενδύσεις…

Απεργία λοιπόν, δεν κάνουν μόνο οι απολυμένοι, οι μισθωτοί στο δημόσιο που τους κόπηκαν προνόμια και μισθοί. Ούτε οι συνδικαλιστές και οι τεμπέληδες. Απεργία κάνουν πλέον και οι υπερχρεωμένοι μικρο επιχειρηματίες και μικρέμποροι (αναγκαστική και μή καταχρηστική). Αλλά την μεγαλύτερη απεργία στον κόσμο, την διεξάγουν τα πολύ μεγάλα πορτοφόλια. Αυτά που απεργούν γιατί θέλουν να γράψουν σίγουρα κέρδη χωρίς να ρισκάρουν πολλά. Χωρίς να ξοδέψουν πολλά σε μισθούς,φόρους, ενεργειακό κόστος, πρώτες ύλες. Και σε αυτή την απεργία, δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουν άδικο! Μπορεί να καταφέρνουν ενίοτε να κοινωνικοποιούν τις όποιες ζημίες τους( με την βοήθεια των κυβερνήσεων) αλλά σίγουρα δεν μπορεί κανείς να τους επιβάλλει να προσλάβουν άνεργο κόσμο! Γιατί  οι συνεχείς φόροι στους χαμηλοεισοδηματίες, είναι συνεχείς και μεγαλύτεροι, και στους μεγάλους και ισχυρούς! Η διαφορά φυσικά είναι ότι οι μικροί δεν έχουν κομπόδεμα και βλέπουν την όποια περιουσία τους να απαξιώνεται.

Θα έλθει ο καιρός που και οι μεγάλοι του χρήματος, θα βλέπουν να μην έχουν αποδόσεις που επιθυμούν, θα βλέπουν κέρδη να συρρικνώνονται, περιουσίες να αποτιμώνται χαμηλότερα, οπότε η μηχανή θα ξαναπάρει μπρος. Το θέμα είναι ότι αυτό θα αργήσει πολύ. Για πολλούς λόγους, αλλά κυρίως γιατί η οικονομία είναι ψυχολογία .Και επειδή οι εισοδηματικές και περιουσιακές ανισότητες διευρύνονται ταχύτατα, τα ένστικτα αυτοσυντήρησης στα ανώτερα οικονομικά στρώματα αυξάνονται επίσης ταχύτατα.

Και κλείνω με κάτι μάλλον γνωστό σε πολλούς. Ο αυτοκινητοβιομήχανος Ford  το 1914,αφού αντιλήφθηκε την σχέση εργασίας/κατανάλωσης και την σχέση αμοιβών/κέρδους, και αφού έβλεπε ψήγματα ύφεσης στις ΗΠΑ έκανε την εντυπωσιακή ανακοίνωση,μόλις άρχισε να παράγει νέα μοντέλα ακριβότερης τιμής, ότι θα πλήρωνε τους εργαζόμενούς του με το -άνευ προηγουμένου για την εποχή – ποσό των 5$ τη μέρα( 2,5$ ήταν τότε το ημερομίσθιο)Αύξησε δηλαδή 100% τον μισθό των εργαζομένων του! Οι υπόλοιποι βιομήχανοι, τραπεζίτες και μεγαλοεπιχειρηματίες ,έπεσαν να τον φάνε! Η απάντηση του ήταν άκρως αποστομωτική: ” Και ποιός θα αγοράζει τα αυτοκίνητα μου;….”

olympiada