Τι είναι το ευρώ πραγματικά;

Οι περισσότεροι νομίζουν ότι το ευρώ είναι ένα νόμισμα για το σύνολο της Ευρωζώνης, όπως είναι τα εθνικά νομίσματα για τα κράτη και ότι θα πρέπει να κάνουμε κάθε θυσία για να μην το χάσουμε.
Όχι λοιπόν, δεν είναι έτσι. Το ευρώ  για παράδειγμα, δεν είναι το ίδιο στην Ελλάδα και στη Γερμανία, όπως ήταν η δραχμή στην Πάτρα και στην Αθήνα.
Το ευρώ στην πραγματικότητα είναι ένας μηχανισμός κλειδωμένων νομισματικών ισοτιμιών των νομισμάτων των συμμετεχόντων ανεξάρτητων κρατών.
Όμως, για να μπορεί να είναι βιώσιμη αυτή η ισοτιμία, θα πρέπει να υπάρχει η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δυνατή σύγκλιση των δημοσιονομικών επιδόσεων των χωρών – μελών της Ένωσης, σύμφωνα με τα κριτήρια που έθεσε η συμφωνία του Maastricht.
Να θυμήσουμε  εδώ ότι τα κριτήρια του Maastricht ήταν:

1. Ο πληθωρισμός δεν πρέπει να είναι υψηλότερος απο 1,5 ποσοστιαίες μονάδες απο το μέσο πληθωρισμό των τριών χωρών με τη καλύτερη απόδοση.
2. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις δυο ποσοστιαίες μονάδες απο το μέσο όρο των τριών χωρών με τη καλύτερη απόδοση.
3. Ο λόγος του δημόσιου ελλείμματος προς το Α.Ε.Π. δεν πρέπει να υπερβαίνει το 3%
4. Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ δεν πρέπει να ξεπερνά το 60%
5. Το νόμισμα της υποψήφιας χώρας θα πρέπει να συμμετέχει στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (Exchange Rate Mechanism) του Ευρωπαικού Νομισματικού Συστήματος και να μην έχει υποτιμηθεί έναντι άλλου κοινοτικού νομίσματος κατά τη διάρκεια της τελευταίας διετίας.
6. Οι κεντρικές τράπεζες θα είναι ανεξάρτητες από τις κυβερνήσεις.

 Αυτός ο μηχανισμός, δυστυχώς αποδείχτηκε τοξικός για μερικά κράτη.
Η Ελλάδα μπήκε σε αυτή την ισοτιμία με 340,75 δραχμές το ευρώ. Έκτοτε όμως, τόσο οι δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας, όσο και το δημόσιο χρέος έχουν ξεφύγει κατά πολύ και προφανώς σήμερα αυτή η ισοτιμία δεν υπάρχει. Ενδεχομένως σήμερα αυτή η ισοτιμία (αν προσπαθούσε τώρα να μπει η Ελλάδα στο ευρώ) να ήταν ίσως και 1500 δραχμές ανά ευρώ ή και παραπάνω.
Τα διάφορα μνημόνια τι κάνουν ακριβώς; Προσπαθούν να φέρουν τις δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας και το δημόσιο χρέος περίπου στα επίπεδα που είχε η χώρα όταν η ισοτιμία ήταν 340,75 δραχμές το ευρώ.
Αυτό είναι αδύνατον να γίνει πλέον. Τα πράγματα έχουν ξεφύγει πάρα πολύ. Μάλιστα σε μια οικονομία όπου ο τριτογενής τομέας της (υπηρεσίες, εμπόριο, τουρισμός), κατέχει το 83%, δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί.

Η Ελλάδα λοιπόν εκ των πραγμάτων εξακολουθεί να έχει μπροστά της δύο επιλογές. Τίποτε δεν λύθηκε οριστικά. Είτε θα συνεχίσει να μένει σε αυτόν τον μηχανισμό των ισοτιμιών, είτε θα φύγει από αυτόν.
Αν μείνει, θα πρέπει να συνεχίσει να ζει με σκληρά προγράμματα που δεν οδηγούν πουθενά, εκτός και αν συμβεί κάποιο θαύμα και η Ελλάδα πλουτίσει ξαφνικά.
Αν φύγει, θα πρέπει να προβεί σε μεγάλη υποτίμηση του εθνικού της νομίσματος, μεγάλο κούρεμα του εξωτερικού χρέους και φυσικά να αλλάξει τάχιστα τα εσωτερικά ποσοστά των τομέων της οικονομίας. Το ποσοστό του 83% στον τριτογενή τομέα (υπηρεσίες, εμπόριο, τουρισμός), θα πρέπει να σπάσει στέλνοντας μεγάλο ανθρώπινο δυναμικό και κεφάλαια στη φάμπρικα, στις κατασκευές και στη γεωργία. Αυτό δεν θα γίνει από τη μία μέρα στην άλλη, γι’ αυτό και θα υπάρξει μεγάλη δυστυχία στην αρχή. Όταν όμως γίνει (όμως με αυτό το σύστημα που έχουμε δεν θα γίνει), μόνο τότε η Ελλάδα θα μπορεί να κοιτάξει κατάματα τα άλλα κράτη. Αν αντιθέτως προσπαθήσει να διατηρήσει το μέχρι τώρα παραγωγικό της και καταναλωτικό της μοντέλο, μέσα στο ίδιο πελατειακό σύστημα, απλά θα διαλυθεί.

Πέτρος Χασάπης